Pityriasis rosea her yaşta görülebilen, fakat sıklıkla 10-35 yaşları arasında rastlanılan döküntülü bir deri hastalığıdır. Sık görülen ve kırmızı kahve renkli üzeri kepekli döküntülere neden olabilen bir deri hastalığıdır. Pitiriyazis kepek, roze ise gül rengi veya pembe renk anlamına gelmektedir. Bu döküntü genellikle kendi kendine tedavisiz iyileşir. İyileşmesi genellikle 6-8 hafta, bazen de daha uzun sürer. Döküntü birkaç hafta veya yıl sürebilir. Genellikle hastalık kalıcı bir iz bırakmaz, fakat esmer kişilerde zaman içinde gerileyen kahve renkli lekeler kalabilir.

Pitiriyazis roze genellikle göğüs, sırt, karın veya kalçada madalyon denilen oval şekilli bir kızarıklık ile başlar ve bunu daha küçük diğer döküntüler izler.

Hastalık daha çok büyük çocuklar ve genç yetişkinlerde görülür. En sık görüldüğü yaş aralığı 10-35 yaşları arasındadır. Ancak her yaş grubunda görülebilir. Yılın daha çok ilkbahar ve sonbahar aylarında ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklerden iki kat fazla görülür.

Bu hastalık göğüs veya sırtta geniş pembe bir leke şeklinde başlar. Bu lekeye madalyon belirtisi denir. Sıklıkla bu leke halka şeklini alıp orta kısmı solar, bu nedenle de mantar sanılıp mantar ilaçları uygulanabilir. Bu döküntü mantar enfeksiyonu olmadığı için bu kremler faydalı olmaz. Birkaç hafta içinde çok sayıda pembe döküntü meydana gelir, hatta bazen yüzlerce döküntü gövde kollar ve bacaklarda görülür. Döküntü boyunda, nadiren yüzde görülebilir. Bu döküntüler madalyon döküntüsünden daha küçüktür ve yine mantar hastalığı ile karıştırılabilirler. Döküntüler ovaldir ve sırtta çam ağacına benzer şekilde dağılırlar. Bazen hastalık çok şiddetli ve yaygın olabilir. Hastaların yarısında kaşıntı vardır, özellikle sıcakta kaşıntı artar.

Ara sıra halsizlik ve ağrı gibi diğer bulgular görülebilir. Bu döküntü genellikle 6-8 haftada geriler. Fakat bazen daha uzun da sürebilir. Fiziksel aktiviteler ve sıcak banyo döküntüyü arttırabilir. Bazı olgularda döküntü geriledikten birkaç ay sonra tekrarlayarak birkaç ay sürebilir.

Pitiriyazis roze hastalığının sebebi
Hastalığın nedeni belli değildir. Sebebi bir bakteri veya mantar enfeksiyonu değildir. Ayrıca bir alerjik reaksiyon da değildir. Herhangi bir iç hastalıkla ilişkisi yoktur. Bir virüsün bu döküntüye neden olabileceği düşünülebilir. Diğer viral enfeksiyonlardaki gibi hastada halsizlik ve yorgunluk bulunabilir. Fakat hastalığın virüs enfeksiyonu sonucunda oluştuğu ispatlanmamıştır. Diğer virüs enfeksiyonlarının aksine Pitiriyazis roze kişiden kişiye bulaşmaz.

Pitiriyazis roze üst solunum yolu enfeksiyonları ile ilişkili bulunmuştur. Bazen aile bireyleri arasında veya yakın temaslı kişiler arasında ortaya çıkabilir. Diğer viral hastalıklarda olduğu gibi bahar aylarında daha çok görülür. Bir kere bu hastalığı geçirenlerde ikinci kez görülme riski çok düşüktür. Bütün bu özelliklere rağmen bu hastalığa neden olduğu kanıtlanmış bir virüs bulunamamıştır. Bazı ilaçların Pitiriyazis roze benzeri döküntüye yol açtığı bilinmektedir.

Stresli insanlarda lezyon sayısının daha çok olduğu düşünülmektedir.

Pitiriyazis roze hastalığının belirtileri
Hastaların %97'sinde hayat boyu yalnızca bir kez görülür. Ancak hastalığın bazı dönemleri vardır ve iyileşmesi haftalar hatta aylar sürebilir.

Hastalığın ilk aşamasında deride herhangi bir belirti olmadan önce baş ağrısı, hafif ateş, iştahsızlık, burun akıntısı ve boğaz ağrısı gibi üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri görülebilir.

Hastalığın ikinci aşamasında sırt, karın veya göğüste üzeri kepekli büyük, pembe oval şekilli bir kızarıklık (buna madalyon, haberci yama veya anne yama da denilir) ortaya çıkar. Bu lezyon genellikle hafif kabarıktır ve tektir. Birkaç gün içinde büyür.

Üçüncü aşamada (madalyondan 1-2 hafta sonra) hastalık ilerlemeye devam eder ve madalyondan daha küçük lezyonlar çıkmaya başlar. Bu lezyonlar gövde yerleşimi olduğunda karakteristik olarak yılbaşı ağacı dalları şeklinde yukarıdan yanlara doğru dağılım gösterir. Bu aşama genellikle 6-8 hafta sürer.

Hastaların %75'inde kaşıntı vardır ancak genellikle hafif veya orta şiddettedir. %25 hastada ise kaşıntı şiddetlidir.

Pitiriyazis roze nasıl teşhis edilir?
Genellikle klinik görünüm ve muayene tanı koymak için yeterlidir. Ancak bazı atipik formlarda diğer hastalıkları da ayırt etmek için biyopsi almak ve bazı kan testleri istemek gerekebilir.

Pitiriyazis roze nasıl tedavi edilir?
Tedavinin en önemli basamağını bu hastalığın tedavisiz iyileşebileceğini hastaya söylemek oluşturur. Kaşıntıyı hafifletmek için kortizonlu kremler ve antihistaminik denilen alerjik durumlarda kullanılan ilaçlardan faydalanılır.

Dirençli durumlarda kaşıntıyı hafifletmek için ultraviyole tedavisi kullanılabilir.